Mekânda çekim ve KVKK: misafir, çalışan ve açık rıza

Bir restoranda, otelde ya da spor salonunda çekim yaptığımızda kadraja çoğu zaman insanlar da girer: masada oturan misafirler, servis yapan garsonlar, mutfaktaki aşçılar. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) açısından tanınabilir bir yüz kişisel veridir. Bu yazıda çekim günlerinde nasıl çalıştığımızı ve mekânların nelere dikkat etmesi gerektiğini özetliyoruz.

Tanınabilir kişi, kişisel veridir

Görüntüde tanınabilen herkes için verinin işlenmesine bir hukuki dayanak gerekir: açık rıza ya da kanunun saydığı diğer şartlardan biri. Aydınlatma yükümlülüğü ise her durumda geçerlidir. Kişiye, verisinin kim tarafından, hangi amaçla ve nasıl işlendiği anlatılmalıdır.

Aydınlatma metni ile açık rıza ayrı olmalı

KVKK Kurulu’nun 24 Mart 2026’da Resmî Gazete’de yayımlanan 2026/347 sayılı ilke kararı net: aydınlatma metni ile açık rıza metni ayrı başlıklarla, ayrı metinlerle ve ayrı onay adımlarıyla sunulmalı. “Okudum, onaylıyorum” diyen tek bir kutucuk artık yeterli değil.

Çekim gününde bu, iki ayrı belge demek:

• Aydınlatma metni: mekân girişinde asılı, çekimin yapıldığını, amacını ve sorumlusunu anlatan bir not.
• Açık rıza formu: kadrajda öne çıkan her kişi için ayrı, imzalı ve kapsamı belli bir form. Kapsam; iç kullanım, mekânın kendi kanalları ya da stüdyonun tanıtım filmi gibi seçenekleri ayrı ayrı göstermeli.

Çalışanlar: iş sözleşmesi yetmez

Bir çalışanın görüntüsünü reklamda kullanmak, iş sözleşmesinin yerine getirilmesi için gerekli değildir. Bu yüzden genellikle açık rıza gerekir. Rıza gerçekten özgür olmalı: istemeyen çalışana hayır deme imkânı tanıyın, onu kadraj dışında tutarak çekin.

Sık unutulan bir nokta da şu: çalışan işten ayrıldığında, onu gösteren reklamları yayında tutmanın dayanağı da ortadan kalkar. Kimin hangi videoda göründüğünü bilmek bu yüzden önemlidir.

Misafirler ve çocuklar

Tanınabilir bir misafirin görüntüsünü sosyal medyada paylaşmak için o kişinin açık rızası gerekir. Ocak 2024’te basına yansıyan bir kararda Kurul, bir misafirin bilgilerini sosyal medyada paylaşan bir otele 500.000 TL idari para cezası verdi. Aynı kararda konaklama formunun pazarlama için rıza sayılmayacağı da belirtildi.

Kadrajda çocuk varsa ebeveyninin rızası alınmalı. Alınamıyorsa görüntü bulanıklaştırılır ya da çocuk kadraj dışında kalacak şekilde yeniden kadrajlanır. Arka planda geçen, rızası olmayan kişiler için de aynı yöntemi uygularız: ya kadraja almayız ya da tanınmaz hâle getiririz.

Pratikte işi kolaylaştıran birkaç alışkanlık var: çekimi mümkünse sakin saatlere koymak, masadaki misafirlere çekimi kısaca haber vermek ve kameraya girmek istemeyenler için salonda kamera dışı bir bölüm ayırmak.

Kim sorumlu?

Misafirlerinin ve çalışanlarının verileri için veri sorumlusu genellikle mekânın kendisidir. Stüdyo olarak biz, mekân adına veriyi işleyen konumundayız. Bu ayrımı sözleşmeye yazıyor, mekâna kullanabileceği aydınlatma ve rıza şablonlarını veriyoruz. Sözleşmede görüntülerin nerede saklanacağı, kimin erişebileceği ve ne kadar süre tutulacağı da açıkça yer alıyor.

Çekim günü kontrol listemiz

1. Mekân girişinde aydınlatma notu.
2. Öne çıkan herkes için ayrı açık rıza formu.
3. Rızası olmayan kişiler kadraj dışında ya da bulanık.
4. Her çekim için bir rıza kaydı; kim imzaladı, kapsamı ne, ne zamana kadar geçerli.
5. Rızasını geri çeken kişinin görüntüleri kullanımdan çıkarılır.
6. Görüntüler yerelde, kendi makinelerimizde işlenir.

Görüntüler bizde kalır

Tanınabilir kişilerin olduğu görüntüleri, o çekim için rıza kaydı ve o iş için açık onay olmadan hiçbir bulut servisine yüklemiyoruz. Kurgu, altyazı ve arşivde arama işlerini kendi makinelerimizde yapıyoruz. Yüz algılamayı yalnızca “bu klipte tanınabilir biri var” uyarısı için kullanıyoruz; yüz tanıma ya da kişileri gruplayan sistemler kurmuyoruz.

Saklama tarafında da kural basit: kişisel veriyi, saklama amacı sona erdikten sonra en geç üç ay içinde siliyoruz.

Rıza bir kez imzalatılıp unutulan bir kâğıt değil; kimin, hangi videoda, hangi kapsamla göründüğünün kaydıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir.

Mekânınızdaki çekimleri bu çerçevede planlamak isterseniz bizimle iletişime geçin.